ملیحه سرابی جماب هستم، فارغ التحصیل روانشناسی بالینی در مقطع کارشناسی ارشد از دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد در سال ۱۳۸۹، پایان نامه ی اینجانب تحت عنوان “اثر برنامه آموزش والدین بر استرس و خودکار آمدی مادران کودکان مبتلا به اتیسم” می باشد که در ادامه بخشی از آن را مطالعه می کنید:

دانشگاه فردوسی مشهد

دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی

پایان نامه کارشناسی ارشد روان شناسی بالینی

عنوان:

اثر برنامه آموزش والدین بر استرس و خودکار آمدی مادران کودکان مبتلا به اتیسم

استاد راهنما:

دکتر حسین حسن آبادی

اساتید مشاور:

دکتر محسن اصغری نکاح

دکتر علی مشهدی

پژوهشگر:

ملیحه سرابی جماب

تابستان ۱۳۸۹

فهرست مطالب

عنوان

چکیده

تقدیر و تشکر

فهرست جدول ها

فهرست شکل ها

فصل اول: مقدمه

بیان مسئله

ضرورت و اهمیت پژوهش

اهداف

فرضیه های پژوهش

تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیر ها

فصل دوم: ادبیات پژوهش

تعریف اختلال

همه گیر شناسی

سیب شناسی پیش آگهی

استرس استرس والدینی

– الگو های آبیدن

الگوی لازاروس و فولکمن

الگوی هاستینگز

تاثیر اختلال اتیسم پر استرس والدینی

تشخیص و چرخه سوگ

مشکلات رفتاری و ارتباطی کودک

سن کودک

مسائل مالی

واکنش جامعه

انزوای والدین

ناسازگاری در روابط زناشویی

مشکلات خواهران و برادران

آینده

سازگاری با استرس

خودکارآمدی

خود کارآمدی والدینی

نقش خودکارآمدی والدینی

عوامل موثر بر خودکارآمدی والدینی

وضعیت اقتصادی- اجتماعی

خصوصیات والدین

خصوصیات کودک

تاثیر اختلال اتیسم بر خودکارآمدی والدینی

مداخله زودهنگام

طبقه بندی مداخلات زودهنگام

مداخلات زیستی

مداخلات روان پویشی

مداخلات آموزشی

مداخلات رفتاری

مداخلات رشدی

مداخلات درمان محور

مداخلات ترکیبی

مداخلات خانواده محور

برنامه آموزش والدین و پروراندن مهارت ها

فصل سوم: روش پژوهش

طرح پژوهش

جامعه، اندازه و شیوه نمونه گیری

ابزار های پژوهش

شاخص استرس و الدیتی

مقیاس صلاحیت والدیتی شیوه اجرا

روش تجزیه و تحلیل داده ها

فصل چهارم: یافته های پژوهش

خصوصیات جمعیت شناختی

آزمون فرضیه های پژوهش

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

بحث

محدودیت های پژوهش

پیشنهادات

پیوست ۱

پیوست ۲

پیوست ۳

چکیده فارسی:

والدین کودکان مبتلا به اتیسم با چالش های بسیاری رو به رو هستند که آن ها را در معرض سطوح بالای استرس و دیگر پیامدهای منفی روانی قرار می دهد. مشارکت والدین در برنامه های درمانی کودکان می تواند این آشفتگی ها را کاهش دهد. هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر برنامه آموزش والدین و پروراندن مهارت ها بر کاهش استرس و افزایش خود کارآمدی مادران کودکان پیش دبستانی مبتلا به اتیسم بود. در این پژوهش ۲۱ مادر کودک ۳ تا ۷ ساله شرکت کردند آن ها به شیوه تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش، بازده جلسه آموزش را دریافت کردند تمامی شرکت کنندگان، پرسشنامه جمعیت شناختی، شاخص استرس والدینی و مقیاس احساس صلاحیت والدین را در جلسات پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری (۷۰ روز ) کامل کردند. نتایج نشان داد که برنامه آموزش والدین و پرورندان مهارت ها، استرس مادران را در دوره پس آزمون و پیگیری کاهش داده است (۰۵ / ۰ p< ) همچنین نتایج حاکی از آن است که این آموزش منجر به افزایش میزان خودکارآمدی مادران نشد. تلویحات بافته های پژوهش از لحاظ نظری و عملی بحث شد.

کلید واژه: اتیسم، استرس والدینی، خودکارآمدی والدینی، آموزش والدین.

بیان مسئله

وجود یک جامعه سالم از نظر بهداشت روان وابسته به سلامت اجزاء کوچکثر آن مانند مجامع، گروه ها و خانواده های موجود در آن جامعه است. خانواده یک نظام اجتماعی است که اختلال در آن، کل نظام را مختل می کند و این نظام مختل شده به نوبه خود اختلالات مربوط به اعضا را تشدید و مشکلات جدیدی را ایجاد می کند از نظر مینوچین (۱۹۷۴) عملکرد هر فرد درون سیستم خانواده بر ادامه. ابقاء و تغییر رفتار های سایر اعضا تأثیر می گذارد بنابراین اختلال یکی از اعضاء بر کار گرد سایر اعضا موثر بوده و در نتیجه می تواند باعث اختلال در کار کرد خانواده شود (مینوچین، ۱۳۸۳). به همین سیاق، اختلال یکی از فرزندان، بر تمامی خانواده و کار کرد های مختلف آن غالبا تاثیر منفی می گذارد.اختلال های رشدی فراگیر ، یکی از انواع اختلال هایی است که خانواده ها را با چالش های بسیاری روبه رو می کند (مک کناچی و دیگل ، ۲۰۰۷: ویس ۱۹۹۱). این اختلال ها، گروهی از اختلال های روانی هستند که در آن ها تخریمی در مهارت های تعامل اجتماعی، رشد زبان و طیف گسترده ای از ذخایر رفتاری وجود دارد. انیم، مشهور ترین این اختلال ها است که با رفتار های کلیشه ای، تحریک پذیری، رفتار های تخریبی و اشکال جدی در ارتباط اجتماعی کودک مشخص می شود و معمولا قبل از سه سالگی بروز می کند سادوک و سادوک,۱۳۸۷) متوسط شیوع این اختلال ۲۲ مورد در هر ۱۰۰۰۰ نفر است و میزان آن در پسران ۴ تا ۵ برابر دختران می باشد (ساراسینو ، نوئورئی ، استیمن ، رزینگر ، فومیونی ۲۰۱۰).با تولد کودک مبتلا به انیسم و آگاهی از اختلال وی، والدین بهت و ناباوری و در پی آن سرخوردگی های شدیدی پیدا می کنند. آن ها بایستی با این واقعیت که کودکتان شرایطی دارد که اساسا وی را تا پایان عمر درگیر می سازد، کنار بیایند و انتظاراتشان را با توجه به محدودیتهای او متناسب سازند. این واقعیت ها و وسعت محدودیت هایی که از قبل پیش بینی نشده اند. بر فتار والدین در خصوص آینده تا مطمئن کودک می افزاید (برادفورد ،۱۹۹۷). پژوهش های اخیر در مورد والدین کودکان مبتلا به اتیسم نشان می دهد که والدین این کودکان در مقایسه با والدین کودکان عادی و سایر کودکانی که نیاز های ویژه با بیماری های مزمن دارند، استرس بالاتری را تجربه می کنند أسبورن ورید، ۲۰۱۰: ایسنس و همکاران، ۲۰۰۹؛ یروبست ، کلایتون و هندریک .۲۰۰۹؛ بلاچر و مک اینتایر ، ۱۲۰۰۶ بوما و اسچویشور ،۱۹۹۰؛ پیسولا ، ۲۰۰۷؛ خرم آبادی پور اعتماد. طهماسیان و چیمه، ۱۳۸۸، دایروسها و پیسولا، ۲۰۱۰: دیویس و کارتر ۰۰۸۲؛ رودریگو ، مورگان و گفکن ،۱۹۹۰: شو . لانگ و چانگ ،۲۰۰۰ و بستر ، فبلر ، ویستر و لاول ،۲۰۰۴؛ هاستینگز و همکاران. ۲۰۰۵).این استرس از منابع مختلفی سرچشمه می گیرد که ممکن است مربوط به کودک. والد با جامعه باشد. رفتارهای مخرب و غیر عادی کودک (ایسنس و همکاران، ۲۰۰۹: بریستول و گالاگر و هولت ,۱۹۹۳)، پذیرش کم جامعه و حتی سایر اعضای خانواده نسبت به رفتار های کودک (بندریکس ۲۰۰۶)، احساس ننگ و برچسب خوردن گری ،۲۰۰۲)، کمبود آگاهی والدین درباره تحول و پیشرفت کودک (پیسولا، ۲۰۰۳)، میزان پایین خودکارآمدی والدینی (کلارک ،۲۰۰۷) و فقدان دسترسی به حمایت های اجتماعی (بندریکس،۲۰۰۶) از مهم ترین عواملی هستند که بر استرس والدین کودکان مبتلا به اتیسم تاثیر می گذارند. از میان عوامل فوق، خودکارآمدی والدین عامل میانجی در تاثیر گذاری مشکلات رفتاری بر استرس والدین است کلارک،۲۰۰۷). خود کارآمدی والدینی به میزان صلاحیت و شایستگی ای گفته می شود که والدین در مدیریت مشکلات فرزندشان احساس می کنند (ماش و جانستون ۱۹۹۰). والدین به منظور احساس خودکارآمدی نیازمند دانش و اطلاعات در زمینه تکنیک های موثر مراقبت از کودک هستند. آن ها بایستی به توانایی های خود اعتماد کرده و مطمئن باشند که عملکردشان تاثیر مثبتی بر رفتار های کودک می گذارد (کولمن و کاراکر ۱۹۹۷ تنی و گلفند ،۱۹۹۱).شواهد مختلف نشان می دهد که مشکلات رفتاری کودک تاثیر به سزایی بر احساس خودکارآمدی والدین می گذارد راجرز و منوز ۲۰۰۴؛ الکانداری و کشان ۲۰۱۰. کلارک، ۲۰۰۷؛ کولمن و کاراکر، ۲۰۰۰). به عنوان مثال بررسی های انجام شده بر روی والدین کودکان مبتلا به اتیسم نشان می دهد که میزان خودکارآمدی آن ها در مقایسه با والدین کودکان عادی و کودکان مبتلا به سندرم داون کمتر است (توبینگ ۲۰۰۴، رودریگو و همکاران، ۱۹۹۰). والدین این کودکان به علت رفتار های مخرب و غیر عادی کود کشان، سختی و مشکلات فراوانی در نگهداری از کودک، کار و مهارت های والدگری تجربه می کنند (بلانچارد ، گارکا و بلکمن ،۲۰۰۶). آن ها بایستی دائما خود را با نیاز های متغیر کودک هماهنگ کنند. بنابراین ممکن است در مدیریت رفتار های کودکشان با مشکلاتی مواجه شوند. همین امر موجب می شود والدین نسبت به قابلیت های خود اطمینان نداشته و احساس کنند صلاحیت لازم در کنترل و مدیریت رفتار های کودکشان را ندارند، چنین برداشتی نسبت به قابلیت ها می تواند باعث افزایش تنیدگی در آنها شود (توبینگ، ۲۰۰۴).برنامه های تنظیم شده برای آموزش والدین این کودکان می تواند به آن ها کمک کند مشکلات رفتاری و یادگیری کودک خود را درک کرده و آن ها را به خوبی کنترل و مهار کنند (بریستول و همکاران۱۱۹۹۳۰ مانسون و منشاوی ، ۲۰۰۶). این برنامه ها می تواند الگوی تعاملات والد کودک را نیز بهبود ببخشد (گوگل و بیمبلا و شربیمن ، ۱۹۹۶، کین ، کزنز ، موسیرات و راجر ، ۲۰۱۰).آموزش والدین ، نوعی روش درمانی است که در آن والدین یاد می گیرند رفتار های نامطلوب کودک شان را در خانه اصلاح سازند. هسته اصلی این برنامه افزایش مهارت های والدین از طریق استفاده موثر از اصول یادگیری اجتماعی مانند تقویت، تشویق، الگوبرداری و است (کازدین ۱۹۴۹؛ به نقل از گروسما ، ۲۰۰۷).آموزش والدین مزایای بسیاری برای کودکان اتیستیک و والدین آن ها دارد. این برنامه می تواند باعث کاهش مشکلات رفتاری کودک (باقریان، ۱۳۸۷، باتر ۲۰۰۷۰ بیرگین ، اندرسون ، سیمور و مور ،۲۰۰۸)، بهبود مهارتهای ارتباطی کودک (درو و همکاران۲۰، ۲۰ء وانگ و کوان ، ۲۰۱۰ء وایتینگهام ، سافرانف و شفیلد و سندرس ، ۲۰۰۷)، بهبود عملکرد خانواده (بنسون ، کارلوف وسیپرستین ، ۲۰۰۸)، کاهش استرس و افسردگی در والدین (پیسولا۳۰، ۲۰ خرم آبادی. ۱۳۸۷ فلدمن و ورنر ۲۰۰۲: مک کناچی و دیگل. ۲۰۰۷: وانگ و کوان، ۲۰۱۰) و افزایش احساس خودکارآمدی والدین (سافران و فروتکو ،۲۰۰۲؛ کین و همکاران، ۱۲۰۱۰ هلر ، میلر و سپه ، ۱۹۹۹) گردد. یکی از انواع برنامه های تدوین شده برای آموزش والدین کودکان اتیستیک، برنامه آموزش والدین و پروراندن مهارت ها است. این برنامه، والدمدار بوده و با هدف کمک به والدین در درک اختلال و مدیریت رفتار کودک طراحی شده است (برتون و تونگ ، ۲۰۰۵). کارایی این برنامه در بهبود سلامت روان والدین و افزایش سازگاری آن ها تشان داده شده است (تونگ و همکاران، ۲۰۰۶) هدف این تحقیق آن است که اثربخشی این برنامه را بر کاهش استرس و افزایش خودکارآمدی مادران کودکان مبتلا به اتیسم مورد بررسی قرار دهد.

ضرورت و اهمیت پژوهش

والدین کودکان مبتلا به اتیسم با چالش های بسیاری رو به رو هستند که آن ها را در معرض پیامدهای منفی روانی قرار می دهد. این پیامد های منفی باعث می شود که والدین گرایش پیش تری به استفاده از شیوه های انعطاف ناپذیر والدگری داشته و کمتر از برنامه های درمانی و خدمات ارائه شده برای بهبود کودکانشان بهره ببرند. این امر تاثیرات منفی بر رشد کودک می گذارد (گین و همکاران، ۲۰۱۰). بنابراین، با توجه به تاثیر این پیامد ها بر روند پیشرفت کودک، به نظر می رسد که تدارک یک برنامه آموزشی برای والدین این کودکان از اهمیت به سزایی برخوردار است.افزایش روزافزون شیوع اتیسم در جهان، هزینه های سنگین روش های درمانی و توانبخشی، کمبود دانش والدین در مورد تحول و مشکلات کودک و اثرات مفید مشارکت والدین در روند درمان نیز به ضرورت توجه به برنامه های آموزش والدین را مشخص تر می سازد.در حال حاضر، اکثر برنامه های درمانی برای این کودکان بر مشارکت والدین تاکید می کنند (سافرانف و فروتکو، ۲۰۰۲). برنامه های آموزش والدین نه تنها به والدین کودکان اتیستیک در درک اختلال و چگونگی اداره رفتار های مخرب کودک کمک می کند بلکه می تواند استرس والدین را کاهش داده و موجب افزایش احساس شایستگی و اعتماد در آن ها شود(شیلدس ،۲۰۰۱).هر چند طی چند سال گذشته نظام آموزش و پرورش استانی ایران، آموزش و توان بخشی کودکان اتیستیک را مورد توجه قرار داده است، لیکن دشواری کار با این کودکان و نیازمندی آن ها به آموزش مداوم و چند جانبه از یک سو و کمبود نیروی متخصص و امکانات از سوی دیگر باعث گردیده است که حجم محدود و اندکی از این کودکان و خانواده هایشان فقط در چند مرکز استان و شهر های محدود تحت پوشش خدمات آموزش و توانبخشی قرار گیرند. بدین لحاظ وجود الگو های درمانی و آموزشی قابل اجرا توسط والدین (همراه آموزش و نظارت اولیه) می تواند کمک شایان توجهی به گسترش پوشش مداخلات بنماید و پژوهش حاضر با شرکت این نیاز می کوشد با جهت گیری عملگرایانه مبتنی بر توانمندسازی والدین به این امر ضروری اهتمام ورزد و رضایتمندی آن ها را از ارتباط با کودکتان فراهم آورد.

اهداف

1. بررسی اثربخشی آموزش والدین بر کاهش استرس مادران کودکان مبتلا به اتیسم

۲-بررسی اثربخشی آموزش والدین بر افزایش خودکارآمدی مادران کودکان مبتلا به اتیسم

فرضیه های پژوهش

1. آموزش والدین موجب کاهش معنادار استرس مادران کودکان مبتلا به انیسم در مقایسه با گروه کنترل می

شود

۲. آموزش والدین موجب افزایش معنادار خودکارآمدی مادران کودکان مبتلا به اتیسم در مقایسه با گروه کنترل می شود.

تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای پژوهش

آموزش والدین:

تعریف مفهومی نوعی روش درمانی است که در ان والدین یاد می گیرند رفتار های نامطلوب کودک شان را اصلاح سازند ( گاز دین، ۱۹۴۹؛ به نقل از کرودسما، ۲۰۰۷ ).

تعریف عملیاتی، مداخله درمانی مورد نظر از برنامه آموزش والدین و پروراندن مهارت ها” برگرفته شده است. این برنامه بر اساس مداخلات زودهنگام و تکنیک های شناختی رفتاری تدوین شده است (بربریتون و تونگ،۲۰۰۵) خلاصه طرح برنامه در پیوست ذکر شده است.

استرس والدینی:

تعریف مفهومی: منظور سطح بالای استرس و ناسازگاری عاطفی است که بر عواطف و رفتار والدین، تعاملات والد کودک و ادراکات والدین از رفتار کودک تاثیر گذاشته و دشواری مراقبت و تربیت کودک، به ویژه کودک مبتلا به مشکلات رفتاری را می افزاید (ویستر – استارتون ۱۹۹۰).

تعریف عملیائی؛ در این پژوهش منظور از استرس والدینی، نصره ای است که مادران در شاخص استرس والدبنی به دست می آورند

خود کار آمدی والدینی

تعریف مفهوی به میزان صلاحیت و شایستگی ای گفته می شود که والدین در نقش والدگری و مدیریت مشکلات فرزندشان احساس می کنند (ماش و جانستون، ۱۹۹۰).

تعریف عملیاتی در این پژوهش منظور از خودکارآمدی والدینی، نصره ای است که مادران در خرده مقیاس گلر امدی صلاحیت والدینی به دست می آورند.

این فصل به معرفی نشانه ها و ویژگی های اختلال التیم، تاثیر این اختلال بر استرس و خودکارآمدی والدین و ادبیات پژوهشی مرتبط با اثربخشی مداخلات زودهنگام بر استرس و خودکار امدی والدینی می پردازد.

تعریف اختلال

اتیسم یکی از پنج اختلال عصب شناختی مرتبط به هر است که به آن ها اختلاهای رشدی فراگیر با اختلاهای طیف اتیسم می گویند این گروه شامل اختلالات اسپرگر، اتیسم، سندرم رت و اختلال فروپاشنده دوره کودکی و اختلال رشدی فراگیر که به گونه دیگر مشخص شده است، می باشند (سادوک و سادوک ۱۳۸۷)تمامی این اختلالات با درجات متنوعی از نقص در مهارت های ارتباطی، تعاملات اجتماعی، رشد زبان و الگوهای کلیشه ای رفتاری و محدود مشخص می شوند (چاوارسکا . کلین و والکمار ، ۲۰۰۸). کودکان و بزرگسالان مبتلا به این اختلال ها ممکن است انعطاف ناپذیری شدیدی در برنامه ها و فعالیت های روزانه خود نشان دهنده روش های غیر معمولی برای یادگیری و توجه داشته باشند و یا گاهی اوقات به طور نابهنجاری به موقعیت ها و احساس های طبیعی، واکنش نشان دهند (کونین ، ۱۳۸۸).اختلال اتیسم مشهور ترین اختلال در بین اختلاهای رشدی فراگیر است. بر اساس راهنمای تشخیص و آماری اختلال های روانی (ویراش چهار همه تجدید نظر شده”، نابهنجاری قابل ملاحظه در ارتباط، تخریب کیفی در تعامل اجتماعی و محدودیت چشمگیر فعالیت ها و علایق از مشخصه های اصلی این اختلال است (مانسون، ماهان و مانسون ۲۰۰۹)، ملاک های تشخیصی این اختلال در جدول ۲-۱ آمده است.کودکان مبتلا به این اختلال غالبا از همان ابتدای کودکی از تماس چشمی ضعیفی برخوردارند و یا به طور کلی از آن اجتناب می کنند. آن ها قادر به شناخت و تفکیک مهم ترین افراد زندگی خود مثل پدر و مادر و یا خواهر و برادر نیستند و ممکن است به هنگام تنها ماندن در یک محیط تاشتا و یا افراد غریبه اضطراب جدایی احساس نکنند (سادوک و سادوک، ۱۳۸۷). از مشاهده رفتار آن ها ممکن است این نتیجه را بگیریم که آن ها علاقه کودکان دیگر به پدر و مادر و در آغوش گرفتن را نشان نمی دهند و گاه ممکن است در مقابل در آغوش گرفتن و نوازش مقاومت نموده و یا به صورت بسیارمنفعل عمل نمایند (رافعی ۱۳۸۶).

جدول ۲-۱: ملاک های تشخیصی DSM – IV – TR برای اختلال اتیسم

A- وجود مجموعا شش مورد (یا بیش تر از موارد (۱) و (۲) و (۳ با حداقل دو مورد از (۱) و یک مورد از (۲)و (۳).

(۱)تخریب کیفی در تعامل اجتماعی، که با حداقل دو تا از موارد زیر تظاهر می کند.

(a)تخریب بارز در استفاده از رفتار های غیر کلامی متعدد نظیر نگاه چشم در چشم، حالت چهره، وضعیت

اندامی و حالات تنظیم کننده تعامل اجتماعی

(b) ناتوانی در برقراری رابطه با همتاها متناسب با سطح رشد

(c) فقدان جستجوی خودانگیز برای مشارکت در الذات، علائق با پیشرفت با سایر افراد (مثل فقدان نشان دادن، آوردن، اشاره به اشیاء مورد علاقه).

(d) فقدان تقابل هیجانی یا اجتماعی

(۲) تخریب کیفی در بر فرای رابطه که با حداقل یکی از موارد زیر تظاهر می کند

(a) تاخیر یا فقدان کامل رشد زبان کلاسی (بدون تلاش برای جبران از راه های دیگر مثل ژست ها یا حالات چهره).

(b) در افرادی که تکلم کافی دارند، تخریب بارز در توانایی شروع با ادامه مکالمه با دیگران

(a) استفاده قالبی با نگرانی از زبان یا زبان ویژه.

(b) فقدان بازی های واتسودی خودانگیز با بازی تقلیدی جمعی متناسب با سطح رشد

(۳) الگو های محدود تکراری و قالی در رفتار، علائق و فعالیت ها که با حداق یکی از موارد زیر تظاهر می کند

(a) اشتغال ذهنی مفرط یا یک یا چند الگوی کلیشه ای و محدود علاقه که از نظر شدت با تمرکز نابهنجار است.

(b) چسبندگی ظاهرا انعطاف ناپذیر به برخی عادات و آداب بی فایده

(c) ادا و اطوار حرکتی تکراری و قالبی (مثل پیچش با حرکت شبیه بال زدن دست ها با انگشتان و یا حرکات

پیچیده کلی بدن)

(d) اشتغال ذهنی مداوم با اجزا و اشیا.

B- تاخیر با عملکرد نابهنجار اقلا در یکی از زمینه های زیره با شروع در سن زیر سه سالگی (۱) تعامل اجتماعی، (۲) استفاده از زبان در روابط اجتماعی۔ یا (۳) بازی نمادین با تخیلی۔

-C با اختلال رت با اختلال فروپاشی کودکی قابل توجیه بهتر نیست.

این کودکان در ارتباط های بیانی نیز نقص و مشکلات فراوانی دارند. آن ها ممکن است فاقد کلام محاوره ای باشند و یا رشد کلام شان با تاخیر انجام شود کودکانی که اخیر رشد زبانی دارند ممکن است در توانایی شروع مکالمه با دیگران و حفظ تداوم آن به شدت مشکل داشته باشند و با زبان را به شیوه ای خاص و به صورت کلیشه ای و تکراری به کار ببرند. این ناهنجاری اغلب با وارونگی ضمیر همراه است یعنی این کودکان به جای ضمیر اول شخص مفرد از ضمیر مربوط به دوم شخص یا سوم شخص مفرد استفاده می کنند. علاوه بر این ترک زبان در این کودکان بسیار با تاخیر انجام می شود و ممکن است توانایی فهم پرسش ها یا رهنمود های ساده را نداشته باشند (سادوک و سادوک ۱۳۸۷).الگوهای رفتاری کلیشه ای و محدوده از خصوصیات دیگر کودکان مبتلا به اتیسم است. فعالیت ها و بازی های این کودکان از تنوع، خلاقیت و هدفمندی برخوردار می باشد. الگو های بازی آن ها انعطاف ناپذیر بوده و خصوصیات سمبولیک ندارد. این کودکان اشیا و اسباب بازی ها را به گونه ای غیر از آنچه انتظار می رود. استفاده می کنند. آن ها قالبا دور خود می پیچند یا با دست به اشیا می گویند و یا بدون هدف اشیا را ردیف می کنند و به آن ها نوعی وابسنگی پیدا می کنند (سادوک و سادوک، ۱۳۸۷). آن ها ممکن است نسبت به انتقال و تغییر وضعیت ها و اشبا مقاومت نشان دهند. به طوری که یک تغییر هر چند اندک در جریان معمول زندگی مثل تغییر در وقت غذاخوردن، شستشو، لباس پوشیدن می تواند بی نهایت کودک را دچار آشفتگی تماید و دنیایی از سرگشتگی را برای آن ها رقم بزند (رافعی، ۱۳۸۶).کودکان مبتلا به اتیسم ممکن است مشکلات و اختلال های دیگری هم داشته باشند. مشکلات حسی حساسیت بیشتر یا کمتر از اندازه طبیعی در مقابل محرکهای محیطی)، ناتوانایی های ذهنی ، صرع و سندرم X شکننده و توبروس اسکلروزیس و عفونت های فوقانی دستگاه تنفسی مهم ترین اختلال های همراه در برخی از این کودکان است (سادوک و ساوک ۱۳۸۷؛ کوئین، ۱۳۸۸: ماتسون و همکاران، ۲۰۰۹).

همه گیر شناسی

امروزه اختلال اتیسم به عنوان یک اختلال همه گیر شناخته می شود که میزان شیوع آن رو به افزایش است انجمن بین المللی اتیسم (۲۰۱۰) میزان شیوع اختلال های طیف اتیسم را مورد در ۱۵۰ نفر برآورد کرده است. این میزان به تنهایی بیش از شیوع مجموع بیماری سرطان، اینتر و دیابت در کودکان بسیاری از کشورهای توسعه یافته است کوئین، ۱۳۸۸) این نرخ شبیه شاخص شیوعی است که در بخش های دیگر جهان مانند انگلستان، اروپا و آسیا بدست آمده است (فومبونی، ۲۰۰۹) همه گیر شناسان تخمین می زنند که تعداد کودکان مبتلا به این اختلال ها در دهه های آینده افزایش چشمگیری خواهد داشت انجمن بین المللی اتیسم .۲۰۱۰)میزان شیوع اختلال انیسم به تنهایی، ۲۲ در هر ۱۰۰۰۰ نفر تخمین زده شده است. نگرش های متفاوتی درباره رشد فزاینده اتیسم وجود دارد. محققان معتقدند بهبود روش های تشخیصی، تقییر روش های معرفی آنیسی. افزایش آگاهی های اجتماعی، دسترسی بهتر به خدمات ارائه شده و تغییر جهت در سیاست های جامعه نقش عمده ای در افزایش میزان شیوع این اختلال در طی زمان دارد(ساراسینو و همکاران ۲۰۱۰).

سبب شناسی

در حوزه سیب شناسی اختلال اتیسم قرض های متعددی مطرح شده است و هنوز هم نظری قطعی در این مورد وجود ندارد (تروتر ، اسربواسئاوا و والکر .۱۹۹۹). نخستین فرضیه ها در مورد علت اتیسم پر محیط خانواده متمرکز بود. در آن زمان کار این اختلال را به عدم پاسخ گویی صادر ان یخچالی نسبت داد. اما این فرض در مطالعات بعدی منسوخ گردید (سادوک و سادوک ۱۳۸۷).امروزه بسیاری از نظریه پردازان عوامل چندگانه ای برای این اختلال در نظر می گیرند (هبه ، رولند و پلومین ،۲۰۰۶). از نظر آنها عوامل محیطی همراه با احتمالات ژنتیک سهم عمده ای در به وجود آمدن اختلال انیسم دارد. این تئوری ها بر فاکتور های گوناگونی مثل جهش و نقص در متیلاسیون ژن mecp ، عفونت های دوران بادرای، نقص های سیستم ایمنی، اختلال های متابولیکی، قفتان ویتامین های خاص مثل ویتامین D مکمل های اسیدفولیک امواج الکترومغناطیسی، فلزات سنگین مثل جیود، تاکید دارند. همه این عوامل (به طور مستقیم یا غیرمستقیم) تائیراث منفی بر رشد سیستم عصبی مرکزی، رشد نورون ها و ژن هانی پاسخ دهنده به محیط می گذارند (کارتتی ۲۰۱۰). به طوری که بررسی های مبتنی بر تصویر بر شاری عفری، تخریب در مخچه، سیستم لیمبیک به خصوص آمیگدال و هیپوکامپ را در افراد اتیستیک نشان می دهد (راقعی، ۱۳۸۶).