من فرشاد عظیم زاده هستم، فارغ التحصیل روانشناسی در مقطع کارشناسی ارشد از دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی در سال ۱۳۹۵، پایان نامه ی اینجانب تحت عنوان “پیش­بینی تاب­ آوری نوجوانان پسر از روی عوامل فردی، اجتماعی و خانوادگی” می باشد که در ادامه بخشی از کلیات پژوهشی آن را مطالعه می کنید:

بیان مسئله: عامل­های مختلفی که به­عنوان عوامل حفاظتی شناخته می­شوند، به نوجوانان کمک می­کنند بر سختی­های که می­توانند آنها را دچار مشکل سازند، غلبه کنند. این عامل­ها می­توانند به خود نوجوان (مانند خودتنظیمی، حل مسئله، خوش­بینی، باورهای اعتقادی)، خانواده(مانند سلامت والدین و حمایتگر بودن آن­ها) یا اجتماع (امنیت و حمایت اجتماع) وی مرتبط باشند (اریکسون و همکاران، ۲۰۱۰). بااین­حال، چندین سؤال بی­ پاسخ در رابطه بین عامل­های حفاظتی و تاب­ آوری وجود دارد؛ تاکنون مهمترین عامل حفاظتی مشخص نشده است. همچنین، به نظر می­رسد برخی از عامل­های حفاظتی دخیل در تاب­آوری وابسته به جنسیت هستند. برای مثال، داشتن یک رابطه تعمیم­ یافته با خانواده ممکن است برای دختران ضروری­ تر باشد تا پسران. همچنین، جو مثبت خانوادگی ممکن است برای پسران بیش از دختران به­ عنوان یک عامل حفاظتی دخیل در تاب ­آوری عمل کند (واندربیلت-اِ و شو،  ۲۰۰۸). از سوی دیگر، عامل­ های حفاظتی دخیل در تاب­ آوری ممکن است برای کودکان در سنین و مراحل رشدی مختلف، متفاوت عمل کنند (ماستن و کواتورث، ۱۹۹۸٫ برای مثال، نوزادان به مراقبشان وابسته بوده و به تغذیه و گرمی برای زنده ماندن نیاز دارند درحالی­که با افزایش سن، دیگر عامل­های حفاظتی با اهمیت می­شوند، مانند رابطه با دیگر بزرگسالان، همسالان، پیشرفت در مدرسه (واندربیلت-اِ و شو، ۲۰۰۸؛ دورالک، ۱۹۹۸). برعکس، از اهمیت برخی از عامل­های حفاظتی دخیل در تاب­ آوری با افزایش سن کاسته می­شود مانند دلبستگی به مراقب اولیه که در سنین اولیه بسیار با اهمیت است. علاوه براین، عامل­های مرتبط با مدرسه مانند محیط مدرسه مثبت، نگرش مثبت به مدرسه و فعالیت­های بعد از مدرسه مرتبط با کودکان سن مدرسه هستند (اریکسون و همکاران، ۲۰۱۰). با توجه به اینکه برخی از عامل­ های حفاظتی مرتبط با سن هستند، این سؤال مطرح می­شود که عامل­های حفاظتی فردی، خانوادگی و اجتماعی دخیل در تاب­آوری در دوره­ی نوجوانی کدامند؟ بررسی­ها نشان می­دهند که بافت­ ها و فرهنگ­ های متفاوت بر عامل­های حفاظتی که بیشترین اثر را بر تاب­ آوری دارند، تأثیر می­گذارند. یک عامل حفاظتی ممکن است در یک بافت فرهنگی عامل حفاظتی باشد ولی در بافت دیگری اینگونه نباشد (هووارد، دریدن و جانسون، ۱۹۹۹). برای مثال، یک نوزاد ماسایی در صحرای افریقا اگر دارای خلق­وخوی دشوار باشد بیشتر شانس زنده ماندن دارد، درحالیکه نوزادان با خلق­وخوی آسان نرخ زنده ماندن پایین­تری دارند (ماستن و کواتورث، ۱۹۹۸)؛ بنابراین یک عامل حفاظتی در یک بافت، ممکن است در بافت دیگری عامل حفاظتی به­حساب نیاید. جوامع در حال رشد کردن هستند و به­ طور فزاینده­ای به سمت چند فرهنگی پیش می­روند، بنابراین بیشتر احساس نیاز می­شود که چیزهای بیشتری در مورد عامل­های حفاظتی دخیل در تاب­ آوری در بافت­ها و فرهنگ­های مختلف آموخته شود (لوتار و سیکتی، ۲۰۰۰). مسئله دیگر در این زمینه این است که برخی از عامل­ها که به­ عنوان عامل حفاظتی دخیل در تاب­ آوری در نظر گرفته می­شوند، خود می­توانند عامل خطر نیز باشند مانند هوش. هوش بالا می­تواند به­عنوان یک عامل حفاظتی برای کودکان در مقابل بزهکاری به­ حساب آید درحالی­که همین عامل می­تواند به ­عنوان عامل خطری برای مشکل­های هیجانی به­ حساب آید. در برخی از بررسی­ ها مشخص شده است که نوجوانان دارای هوش بالاتر در مقایسه با همسالان دارای هوش پایین­تر، از مشکل­ های هیجانی بیشتری برخوردار بودند حتی زمانی که سطح عوامل خطرآفرین در آنها مشابه بود (واندربیلت-اِ و شو، ۲۰۰۸؛ کاندلی، ۲۰۰۶). مشابه هوش، حمایت همسالان نیز در برخی از بررسی­ ها به­ عنوان عامل حفاظتی دخیل در تاب ­آوری نشان داده شده است (کر، پریوس و کینگ، ۲۰۰۶؛  دمونت و پرووُست، ۱۹۹۹). درحالی­که بررسی­ های دیگری وجود دارند که حمایت همسالان را به­ عنوان عامل خطر در برابر اختلا ل­های رفتاری و هیجانی در نظر می­گیرند. (برندگان، ویتارو و بوکووسکی، ۲۰۰۰؛ باررا و گارسا -جونز، ۱۹۹۲). برای نمونه، دوبو، ادوارز و ایپولیتو (۱۹۹۷) نشان دادند که سطوح بالای حمایت دوستان با سطوح بالای رفتارهای ضداجتماعی کودکان ارتباط دارد. از سوی دیگر مطالعه گذشته اکثراً تاب­ آوری را به­ عنوان سازه­ای دو قطبی (وجود دارد/ندارد) در نظر گرفته ­اند درحالی­که برخی از پژوهشگران معتقدند که تاب­ آوری سازه­ای است (طیفی) که افراد به میزان­ های متفاوت از آن برخوردارند (کانر و دیویدسون، ۲۰۰۳)؛ بنابراین مهم است دریابیم اگر تاب­ آوری را به­ عنوان سازه­ای دارای طیف در نظر بگیریم، پیش­بینی کننده ­های معنادار آن کدامند؟